Must have top 30 DPIA’s voor gemeenten

De must have top 30 is de lijst van dertig DPIA’s die volgens de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG elke gemeente nodig heeft. De IBD publiceerde de lijst in de Maandmonitor Privacy van oktober 2026; hij vervangt de must have-lijst van 2024. De IBD stelt dat de nummers 1 tot en met 10 (fase 1) de hoogste urgentie hebben en er eigenlijk al zouden moeten zijn. Nummer 11 tot en met 30 moeten volgens de IBD redelijkerwijs in de komende twee jaar volgen.

Leden van het DPIA Depot maken door hun lidmaatschap al een flinke slag op deze lijst. Hieronder staat per onderwerp welk document uit het DPIA Depot erbij hoort.

Hoe de lijst is opgebouwd

De IBD heeft alle 167 verwerkingen uit het VNG-brede register van verwerkingen getoetst. Een onderwerp komt op de lijst als de verwerking waarschijnlijk een hoog privacyrisico heeft en als hij bij vrijwel elke gemeente voorkomt. Een hoog risico betekent hier: de verwerking staat op de lijst van de Autoriteit Persoonsgegevens van verwerkingen waarvoor een DPIA verplicht is, of er gelden twee of meer van de negen Europese risicokenmerken uit de DPIA-richtsnoeren die de EDPB heeft overgenomen. De volgorde hangt af van de kwetsbaarheid van de groep, de gevoeligheid van de gegevens, de schaal, de gevolgen voor mensen en de vraag of er heimelijk of met nieuwe techniek wordt gewerkt.

Verwerkingen die op elkaar lijken mogen samen in één DPIA, als je beschrijft waar ze van elkaar verschillen. Algoritmes en risicoprofielen beoordeel je in de DPIA van het proces waarin ze worden gebruikt, zoals bij werk en inkomen, fraudeonderzoek en adresonderzoek.

Fase 1: nummer 1 tot en met 10, dit jaar

Nr.OnderwerpIn het DPIA DepotCollectieve DPIA van de IBD
Nr. 1Generatieve AI in dienstverlening en bedrijfsvoeringDPIA Copilot in Outlook, FRIA Copilot in Outlook, DPIA-Oplegger AI transcriptie en Praktijkgids privacy Microsoft 365 Copilot voor gemeenten; zie ook het overzicht generatieve AI en DPIANee
Nr. 2Werk en inkomen (Participatiewet), met de signalen van het InlichtingenbureauPre-DPIA Uitvoering Participatiewet inkomensondersteuningDPIA Algemene en Bijzondere bijstand (Participatiewet) (mei 2025) en DPIA Inlichtingenbureau signalen debiteuren (oktober 2024)
Nr. 3Toezicht, handhaving en fraudeonderzoek sociale zekerheidDPIA Fraudesignalen en DPIA Handhaving ParticipatiewetDPIA Handhaving Participatiewet (februari 2026)
Nr. 4Toeleiding naar jeugdhulp (met het verzoek aan de Raad voor de Kinderbescherming)In 2027 in het depotDPIA Jeugdhulp (juni 2025)
Nr. 5Sociale wijkteams (brede toegang tot het sociaal domein)DPIA Toeleiding naar Wmo-ondersteuning (vraagverheldering vóór de Wmo-melding)Nee
Nr. 6Zorg en VeiligheidshuisDPIA Zorg- en Veiligheidshuizen (Wgs-versie)DPIA Zorg- en Veiligheidshuizen (mei 2026)
Nr. 7Persoonsgerichte aanpak (PGA)DPIA Persoonsgerichte Aanpak en DPIA Wet PARTA: casusoverleg persoonsgerichte aanpak radicaliseringNee
Nr. 8Aanpak ondermijning (met meldingen bij het RIEC)DPIA Bestuurlijke aanpak ondermijnende criminaliteit en Pre-DPIA Aanvraag gedoogvergunning coffeeshop (Voortraject van de Bibob-Toets)DPIA Ondermijning (oktober 2025)
Nr. 9Schuldhulpverlening, met vroegsignalering van schuldenDPIA-Oplegger SchuldhulpverleningDPIA Schuldhulpverlening (oktober 2025), DPIA Vroegsignalering (augustus 2026) en DPIA Data delen Armoede en Schulden (mei 2025)
Nr. 10Voorzieningen uit de WmoDPIA Toeleiding naar Wmo-ondersteuning (vraagverheldering vóór de Wmo-melding)Nee
Laatste kolom: collectieve DPIA’s uit de DPIA Bibliotheek van de IBD, bijgewerkt op 13 november 2026.

Fase 2: nummer 11 tot en met 30, binnen twee jaar

Nr.OnderwerpIn het DPIA DepotCollectieve DPIA van de IBD
Nr. 11Verplichte zorg: Wvggz en WzdIn 2027 in het depotDPIA WVGGZ (september 2024)
Nr. 12Meldcode huiselijk geweld en meldpunten zorgDPIA Meldpunt niet-acuutNee
Nr. 13Toezicht op zorgaanbieders en pgb (Wmo en Jeugdwet)In 2027 in het depotNee
Nr. 14Adresonderzoek en aanpak van adresfraude (BRP)In november 2026 in het depotNee
Nr. 15Tijdelijk huisverbodDPIA Opleggen tijdelijk huisverbod en Pre-DPIA Opleggen tijdelijk huisverbodNee
Nr. 16Nazorg voor mensen die uit detentie komenDPIA Detentie, terugkeer en re-integratieNee
Nr. 17Maatschappelijke opvang en beschermd wonenIn 2027 in het depotNee
Nr. 18Opvang en leefgeld voor ontheemdenDPIA Opvang Oekraïners en Pre-DPIA Leefgeld ontheemden OekraïneNee
Nr. 19Huisvesting van statushoudersIn 2027 in het depotNee
Nr. 20Uitvoering Wet inburgering 2021In 2027 in het depotDPIA Inburgering (september 2024)
Nr. 21LeerlingenvervoerDPIA LeerlingenvervoerNee
Nr. 22Voorkomen van schooluitval (RMC) en leerplichtIn 2027 in het depotDPIA Leerplicht (november 2025)
Nr. 23Toets op grond van de Wet BibobDPIA Bibob-onderzoek en Pre-DPIA Aanvraag gedoogvergunning coffeeshop (Voortraject van de Bibob-Toets)Nee
Nr. 24Sluiten van drugspanden (Wet Damocles)In 2027 in het depotNee
Nr. 25Aanpak woonoverlast (artikel 151d Gemeentewet)In 2027 in het depotNee
Nr. 26Cameratoezicht in de openbare ruimteDPIA Cameratoezicht Art. 151c Gemeentewet (OOV); zie ook het overzicht cameratoezicht en DPIANee
Nr. 27BodycamsIn 2027 in het depotDPIA Bodycams (september 2024)
Nr. 28Verkeerscamera’s en sensorenIn 2027 in het depotNee
Nr. 29Handhaving betaald parkeren (scanauto’s)Pre-DPIA Kentekenparkeren en Scanauto’sDPIA Scanauto’s (december 2025)
Nr. 30Integriteitsonderzoek naar medewerkers (met het meldpunt klokkenluiders)Pre-DPIA IntegriteitsmeldingenNee
Laatste kolom: collectieve DPIA’s uit de DPIA Bibliotheek van de IBD, bijgewerkt op 13 november 2026.

Bekijk per document de openbare samenvatting om te zien of het past bij de verwerking in jouw gemeente. Staat een onderwerp nog niet in het depot of mis je iets? Laat het ons weten.

Wat is er veranderd ten opzichte van de lijst van 2024?

Zeven onderwerpen zijn nieuw: opvang en leefgeld voor ontheemden, leerlingenvervoer, de meldcode huiselijk geweld en meldpunten zorg, het tijdelijk huisverbod, nazorg na detentie, maatschappelijke opvang en beschermd wonen, en integriteitsonderzoek naar medewerkers. Generatieve AI staat nu op nummer 1.

Onder meer personeelsmanagement, ziekteverzuim en de handhaving van de APV staan niet meer in de top 30. Dat betekent niet dat daarvoor geen DPIA meer nodig is. Met een pre-DPIA beoordeel je of dat voor jouw gemeente zo is, en een bestaande DPIA blijft gewoon bruikbaar.

Bron: de Maandmonitor Privacy van oktober 2026 van de IBD. De collectieve DPIA’s van de IBD staan op informatiebeveiligingsdienst.nl.

Veelgestelde vragen over de must have top 30

Wat is de must have top 30 van de IBD?

Een lijst van dertig onderwerpen waarvoor vrijwel elke gemeente een DPIA nodig heeft, gerangschikt van meest naar minder risicovol. De IBD publiceerde hem in oktober 2026 als opvolger van de must have-lijst van 2024. Nummer 1 tot en met 10 is fase 1 (dit jaar), nummer 11 tot en met 30 is fase 2 (binnen twee jaar).

Zijn dit alle DPIA’s die een gemeente nodig heeft?

Nee. Gemeenten verwerken bij honderden processen persoonsgegevens, en of een DPIA nodig is hangt af van hoe jouw gemeente een proces uitvoert. Doe bij elk ander proces een pre-DPIA: een korte toets of de verwerking op de lijst van de Autoriteit Persoonsgegevens staat of aan twee of meer Europese risicokenmerken voldoet. In het DPIA Depot staan pre-DPIA’s voor onder meer de WOZ, de burgerlijke stand en identiteitsdocumenten.

Wat moet ik bij AI nog meer doen dan een DPIA?

Ga na of het een hoog-risico-AI-systeem is waarvoor een grondrechtentoets (FRIA, artikel 27 AI-verordening) verplicht is. Volgens de IBD geldt die plicht vanaf 2 december 2027. De FRIA is iets anders dan het IAMA: het IAMA is een hulpmiddel, geen wettelijke plicht. Neem het systeem op in het Algoritmeregister, en beoordeel algoritmes en risicoprofielen in de DPIA van het proces waarin ze worden gebruikt.

Kan ik een DPIA uit het DPIA Depot gebruiken voor een onderwerp uit de top 30?

Ja, als vertrekpunt. Leg het document naast de verwerking in jouw gemeente: wie voert hem uit, met welke systemen en welke ketenpartners. Vul aan waar jouw gemeente afwijkt, vraag je functionaris gegevensbescherming om advies en laat de verwerkingsverantwoordelijke de DPIA vaststellen. Bij een pre-DPIA is de volgende stap een volledige DPIA als de toets dat aangeeft.

Hoe krijg ik toegang tot de volledige DPIA’s?

Van elk document zijn de samenvatting en een paar voorbeeldpagina’s openbaar. Het volledige, invulbare Word-document is beschikbaar voor leden van het DPIA Depot.

Scroll naar boven