Welk document je nodig hebt bij generatieve AI, hangt af van de toepassing. Voor de gemeentebrede inzet van Microsoft 365 Copilot in Outlook is dat de DPIA Copilot in Outlook, met daarnaast de FRIA Copilot in Outlook voor de grondrechten. Voor het automatisch uitwerken van vergaderingen en inwonergesprekken is het de DPIA-Oplegger AI transcriptie. Wil je eerst weten wat de publieke DPIA’s en de Autoriteit Persoonsgegevens over Microsoft 365 Copilot zeggen, begin dan met de gratis Praktijkgids privacy Microsoft 365 Copilot voor gemeenten.
Generatieve AI in dienstverlening en bedrijfsvoering staat op nummer 1 van de must have top 30 DPIA’s van de IBD (2026), in fase 1.
Welk document past bij welke situatie?
| Situatie | Wat het document doet | Document |
|---|---|---|
| Copilot in Outlook gemeentebreed inzetten, met context uit SharePoint, OneDrive en Teams | Beoordeelt de verwerking van persoonsgegevens, met negen risico’s en de randvoorwaarden uit de DPIA van SLM Rijk | DPIA Copilot in Outlook |
| Dezelfde inzet, getoetst op grondrechten volgens artikel 27 van de AI-verordening | Vrijwillige grondrechtentoets met dertien risico’s, een advies met voorwaarden en een leveranciersuitvraag | FRIA Copilot in Outlook |
| AI-transcriptie van vergaderingen en gesprekken met inwoners | Vertaalt de DPIA van de Rijksoverheid voor de transcriptievoorziening naar de gemeentelijke praktijk | DPIA-Oplegger AI transcriptie |
| Oriënteren op Microsoft 365 Copilot, voordat je een eigen DPIA maakt | Tijdlijn van de publieke bronnen, wat er per risico is veranderd en een checklist in drie fasen; gratis te downloaden | Praktijkgids privacy Microsoft 365 Copilot voor gemeenten |
Bekijk per document de samenvatting en afbakening om te bepalen welk document aansluit op jouw situatie. De DPIA, de FRIA en de oplegger zijn als volledig, invulbaar document beschikbaar voor leden van het DPIA Depot. De praktijkgids is vrij te downloaden, zonder registratie.
Hulpmiddelen en achtergrond
- Microsoft 365 Copilot bij gemeenten: 4 DPIA’s, 4 conclusies: waarom de publieke bronnen elkaar tegenspreken en wat de praktijkgids daarmee doet.
- Shadow AI sluipt het gemeentehuis binnen: waarom een verbod op AI meer risico kan opleveren dan een goedgekeurd alternatief.
- Must have top 30 DPIA’s voor gemeenten: alle dertig onderwerpen van de IBD, met per onderwerp het document uit het DPIA Depot.
Veelgestelde vragen over generatieve AI en DPIA’s
Welke DPIA heb ik nodig voor generatieve AI in mijn gemeente?
Dat hangt af van de toepassing. Voor Copilot in Outlook is er een volledige DPIA met een bijbehorende FRIA. Voor AI-transcriptie van vergaderingen en gesprekken is er een oplegger bij de DPIA van de Rijksoverheid. Voor elke andere inzet van Microsoft 365 Copilot is de praktijkgids een goed vertrekpunt. De tabel hierboven zet de vier naast elkaar.
Waarom is voor Copilot in Outlook een volledige DPIA nodig?
Copilot leest in vrijwel elk gemeentelijk proces mee, ook bij correspondentie met bijzondere persoonsgegevens in het sociaal domein. Twee risico’s scoren hoog: Copilot haalt informatie op waar een medewerker technisch wel, maar formeel niet (meer) bij mag, en een medewerker neemt een concept over zonder eigen weging. De uitkomst van de DPIA is voorwaardelijk: de inzet is alleen onder bepaalde randvoorwaarden verdedigbaar.
Heb ik naast de DPIA ook een FRIA nodig voor Copilot in Outlook?
Volgens de toepasselijkheidscheck in de FRIA Copilot in Outlook geldt er geen formele FRIA-plicht op grond van artikel 27 van de AI-verordening. De grondrechtentoets is dus vrijwillig. Het document waarschuwt wel dat die juridische kwalificatie niets zegt over de omvang van de risico’s, juist omdat Copilot in vrijwel alle processen tegelijk wordt ingezet. De FRIA brengt ook risico’s in beeld die buiten een DPIA vallen, zoals bias tegenover inwoners met een niet-Nederlandse naam en een chilling effect bij inwoners.
Kan ik de DPIA van de Rijksoverheid voor AI-transcriptie gebruiken?
Als basis wel. De Rijksoverheid heeft een generieke DPIA uitgevoerd voor de transcriptievoorziening binnen de Rijksdienst. De DPIA-Oplegger AI transcriptie vertaalt die bevindingen naar gemeenten, waar in gesprekken met inwoners ook medische of andere bijzondere gegevens ter sprake komen. De oplegger helpt afspraken te maken over dataminimalisatie, de opslag van audiobestanden, het uitsluiten van modeltraining en de rechten van gesprekspartners.
Vervangt de praktijkgids een eigen DPIA voor Microsoft 365 Copilot?
Nee. De gids is een vertaling van openbare bronnen: de DPIA’s van SLM Rijk, de publicatie van SURF en het advies van de Autoriteit Persoonsgegevens over gemeente Haarlemmermeer. Hij is input voor de DPIA die je op grond van artikel 35 AVG zelf maakt voor jouw inzet van Copilot. De AP heeft zich bijvoorbeeld niet uitgesproken over de grondslag: artikel 6 en artikel 9 AVG beoordeelt de gemeente zelf.
Hoe krijg ik toegang tot de documenten?
Van elk document zijn de samenvatting en een paar voorbeeldpagina’s openbaar. De DPIA, de FRIA en de oplegger zijn als volledig, invulbaar Word-document beschikbaar voor leden van het DPIA Depot. De praktijkgids download je gratis, zonder registratie.
